{"id":238,"date":"2016-05-15T17:11:33","date_gmt":"2016-05-15T15:11:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dirriwachter.com\/wordpress\/?page_id=238"},"modified":"2017-06-30T10:31:56","modified_gmt":"2017-06-30T08:31:56","slug":"nordlich-der-zukunft","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.dirriwachter.com\/wordpress\/nordlich-der-zukunft\/","title":{"rendered":"N\u00f6rdlich der Zukunft"},"content":{"rendered":"

N\u00f6rdlich der Zukunft <\/strong>(2014)\u00a0zes Liederen voor bas en piano op teksten van Paul Celan, <\/strong>uitgave Donemus, Rijswijk<\/p>\n

1. In den Fl\u00fcssen
\n2. Weggebeitzt
\n3. Das Geschriebene
\n4. Fadensonnen
\n5. Singarer Rest
\n6. Das aufw\u00e4rtsstehende Land<\/p>\n

In 1973 schreef ik muziek bij het gedicht Todesfuge<\/em>\u00a0van Paul Celan waarin deze kort na de Tweede Wereld Oorlog de Holocaust op sobere maar indringende wijze aan de orde stelde. 40 jaar later houdt de onweerstaanbare po\u00ebzie van Celan me nog steeds bezig en kwam ik er toe zes gedichten uit de bundel Atemwende <\/em>uit te werken\u00a0tot liederen voor bariton en piano. Hoewel de shoah in deze dichtbundel uit 1967 geen rol lijkt te spelen, was ik verrast toen ik op zoek naar de betekenis van het woord Flugwurzel<\/em>\u00a0uit het gedicht Das aufw\u00e4rts stehende Land <\/em>terechtkwam bij het Holocaust monument bij het Joods Museum te Berlijn. Architect Daniel Libeskind liet zich bij het ontwerp van dit monument inspireren door hetzelfde gedicht.<\/p>\n

In zijn ‘Rede ter gelegenheid van de uitreiking van de Literatuurprijs van de Vrije Hansestad Bremen 1958’ karakteriseert Celan zijn gedichten als ‘pogingen van iemand die met zijn existentie naar de taal gaat, verwond door de werkelijkheid en op zoek naar werkelijkheid’. (Paul Sars en Frans Roumen: Paul Celan, Gedichten<\/em>, Baarn 1988, p. 23) Volgens Celan veroorzaakt kunst een vervreemding van de beschouwer en vereist derhalve distantie en richting. Zijn po\u00ebzie gaat die weg van de kunst, die in de verte in den vreemde voert. Deze weg leidt tevens naar een gebied, waar de vervreemde zichzelf kan ontmoeten om zich vrij te maken. (ibid. p. 27)\u00a0 In dat gebied worden werkelijkheid en waarheid door Celan graag verbonden met de texturen van\u00a0Stein, Sand, Schnee\u00a0<\/em>of\u00a0Eis<\/em>. Wie zich de betrekkelijkheid van de tijd realiseert, beseft dat er geen wezenlijk verschil bestaat tussen de bergkristal, de ijskristal, de sneeuwkristal, de zandkorrel of de ademkristal.\u00a0Een andere groep veel gebruikte metaforen, Auge, Herz, Hand, Mund <\/em>en\u00a0Wort<\/em>\u00a0verwijst naar de zoektocht van de dichter naar de ander.<\/p>\n

Over zijn beeldtaal schrijft Celan: “Das Gedicht, das ich meine, ist nicht fl\u00e4chenhaft; daran \u00e4ndert auch die Tatsache nichts, da\u03b2\u00a0es noch j\u00fcngst, so bei Apollinaire und Chr. Morgenstern, das Figurengedicht gegeben hat, das Gedicht hat vielmehr R\u00e4umlichkeit und zwar eine komplexe: die R\u00e4umlichkeit und Tektonik dessen, der es sich abfordert, und die R\u00e4umlichkeit seiner eigenen Sprache, d.h. nicht der Sprache schlechthin, sondern der sich unter dem besonderen Neigungswinkel des Sprechenden konfigurierenden und aktualisierenden Sprache.” (Yvonne Al-Taie:\u00a0Gebaute Worte, zur architektonischen Transformation Celanscher Lyrik bei Daniel Libeskind<\/em>)<\/p>\n

De plastisch beschreven, ongewone aardse werkelijkheid in de gekozen gedichten riep telkens een andere klankenwereld bij me op. De door de dichter gesuggereerde locatie in de ruimte, de verwoorde stofuitdrukking maar vooral de aard van de beweging in de opgeroepen werkelijkheid prikkelden me te zoeken naar een adequate ‘vertaling’ in muziek.<\/p>\n

N\u00f6rdlich der Zukunft<\/em> is opgedragen aan Arjo Tibben.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

N\u00f6rdlich der Zukunft (2014)\u00a0zes Liederen voor bas en piano op teksten van Paul Celan, uitgave Donemus, Rijswijk 1. In den Fl\u00fcssen 2. Weggebeitzt 3. Das Geschriebene 4. Fadensonnen 5. Singarer Rest 6. Das aufw\u00e4rtsstehende Land In 1973 schreef ik muziek bij het gedicht Todesfuge\u00a0van Paul Celan waarin deze kort na de Tweede Wereld Oorlog de… Read more: N\u00f6rdlich der Zukunft<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-238","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dirriwachter.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/238","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dirriwachter.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dirriwachter.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dirriwachter.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dirriwachter.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=238"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.dirriwachter.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/238\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":401,"href":"https:\/\/www.dirriwachter.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/238\/revisions\/401"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dirriwachter.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=238"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}