{"id":194,"date":"2016-05-15T17:00:55","date_gmt":"2016-05-15T15:00:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dirriwachter.com\/wordpress\/?page_id=194"},"modified":"2019-07-13T10:57:24","modified_gmt":"2019-07-13T08:57:24","slug":"de-sjimpansee-doet-niet-mee","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.dirriwachter.com\/wordpress\/de-sjimpansee-doet-niet-mee\/","title":{"rendered":"De sjimpansee doet niet mee"},"content":{"rendered":"

De sjimpansee doet niet mee <\/strong>(2000\/2009) \u00a0\u00a0niet uitgegeven<\/p>\n

In opdracht van het Nederlands Pijpersgilde schreef ik dit koorwerk om te worden uitgevoerd tijdens de Internationale Bamboefluitcursus die in de zomer van 2001 in Mechelen werd gehouden. Omdat bij die gelegenheid slechts een beperkt aantal mannen deel zou uitmaken van het koor werd besloten het koor samen \u00a0te stellen uit meerdere vrouwenstemmen tegen \u00e9\u00e9n mannenstem. Een andere beperking volgde uit de hoge ligging van het instrumentarium. De bamboefluitbas ligt hoger dan de vocale bas wat consequenties heeft voor het samenklinken van gemengd koor en bamboefluitensemble. Ik zag me genoodzaakt te kiezen voor een overwegend lineaire schrijfwijze. Dit bracht mij ertoe terug te grijpen op de canon, een compositieproc\u00e9d\u00e9 dat sinds de vijftiende eeuw geliefd is in de Lage Landen.<\/p>\n

Een regelmatig terugkerende vraag naar muziek voor gemengd koor met weinig mannenstemmen, begeleid door een gemakkelijker samen te stellen instrumentaal ensemble dan een bamboefluitorkest, bracht mij ertoe de partituur te herinstrumenteren voor fluit, hobo, klarinet in A, fagot, trompet en trombone. Omdat ik nu de beschikking kreeg over een rijker geschakeerd instrumentarium van een veel grotere omvang en met een totaal andere klankbody, lukte het me deze keer beter mijn oorspronkelijke idee\u00ebn te realiseren. Vooral de klankbalans tussen koor en instrumentaal ensemble en het compenseren van het beperkt aantal mannenstemmen kon ik nu beter in partituur brengen. Bovendien inspireerde het gekozen blaassextet me tot een kleurrijker en speelser geheel.<\/p>\n

Dit laatste is vooral van belang omdat het hier gaat om de verklanking van gedichten van de Vlaamse dada\u00efstische dichter Paul van Ostaijen (1896-1928). Deze vernieuwer in het Nederlands taalgebied weet door zijn onconventioneel gebruik van allerlei conventionele middelen een werkelijkheid te suggereren die op hetzelfde moment zowel vertrouwd als vreemd wordt ervaren. Want de po\u00ebzie van Paul van Ostaijen heeft naast kinderlijke ook surrealistische trekken. Niet de logische samenhang tussen personen en gebeurtenissen heeft de eerste aandacht van de dichter maar de willekeurige verbinding van beelden en processen zoals die zich kunnen voordoen in een droom. En ook een kinderlijke speelsheid en na\u00efeve verwondering worden in zijn gedichten steeds weer aangetroffen. Daar komt nog bij, dat de dichter geen po\u00ebzie schrijft die de lezer in stilte tot zich moet nemen, maar klinkende taal, die bedoeld is om direct beluisterd te worden.<\/p>\n

Al deze kenmerken worden aangetroffen in de gekozen gedichten. Melopee <\/strong>\u00a0en Herfstlandschap<\/strong>\u00a0 suggereren niet alleen impressies van landschappen door de betekenis van de woorden maar evenzeer door de klankwerking ervan. Langgerekte vocalen en resonerende nasalen roepen het voortschuivend tafereel op in het eerste gedicht, terwijlde ruisende s- en de schokkende t-klanken een totaal andere werkelijkheid schilderen in het tweede gedicht. De gedichten Oude bekenden<\/strong>\u00a0en Zeer kleine speel-doos<\/strong>\u00a0brengen ons in contact met de volksmuziek-traditie. Het eerste gedicht doet denken aan een traditioneel driekoningenliedje waarmee kinderen in Vlaanderen en Zuid-Nederland zingend langs de deur gaan terwijl ze zich begeleiden op de rommelpot. Ook het raadselversje over de zeepbel heeft trekken van een volksliedje. Door de woorden zodanig op papier te zetten dat de aandacht naar het woordritme uitgaat, suggereert de dichter een verrassend muzikaal spel. In De sjimpansee doet niet mee<\/strong>\u00a0 tenslotte\u00a0wordt de realiteit van het onderbewuste opgeroepen met een vanzelfsprekendheid die geen tegenspraak lijkt de dulden. Dit gedicht leverde me de titel van de cyclus en verwijst met een knipoog naar de afwijkende homofone schrijfwijze bij mijn toonzetting van de tekst.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De sjimpansee doet niet mee (2000\/2009) \u00a0\u00a0niet uitgegeven In opdracht van het Nederlands Pijpersgilde schreef ik dit koorwerk om te worden uitgevoerd tijdens de Internationale Bamboefluitcursus die in de zomer van 2001 in Mechelen werd gehouden. Omdat bij die gelegenheid slechts een beperkt aantal mannen deel zou uitmaken van het koor werd besloten het koor… Read more: De sjimpansee doet niet mee<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-194","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dirriwachter.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/194","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dirriwachter.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dirriwachter.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dirriwachter.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dirriwachter.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=194"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.dirriwachter.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/194\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":560,"href":"https:\/\/www.dirriwachter.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/194\/revisions\/560"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dirriwachter.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=194"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}